FOR ENGLISH WEBSITEΗ ανακάλυψη της φιναστερίδης
Οι ερευνητές εργάστηκαν για να δημιουργήσουν ένα φάρμακο που θα μπορούσε να μπλοκάρει το ένζυμο 5AR. Μετά από χρόνια δοκιμών, το 1992 κυκλοφόρησε και εγκρίθηκε από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) η φιναστερίδη σε μορφή χαπιού ως θεραπεία της καλοήθους υπερπλασίας του προστάτη με ευεργετικό ρόλο στην μείωση του όγκου του προστάτη, ανακουφίζοντας έτσι από ενοχλητικά συμπτώματα ούρων που αποδίδονται σε διόγκωση του αδένα. Όμως το 1997, ο FDA ενέκρινε το χάπι της φιναστερίδη για τη θεραπεία της τριχόπτωσης (Zito et al., 2024).
Τι είναι η φιναστερίδη και πως βοηθάει στην τριχόπτωση;
- Η φιναστερίδη αποτελεί έναν θεραπευτικό παράγοντα εγκεκριμένο από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) για την διαχείριση της ανδρογενούς αλωπεκίας (Nobari et al., 2023).
- Η δράση της φιναστερίδης εμποδίζει τη μετατροπή της τεστοστερόνης σε διυδροτεστοστερόνη (DHT), μειώνοντας τα επίπεδα της ορμόνης DHΤ, η οποία συμβάλλει στην ανδρογενετικού τύπου τριχόπτωση. Η φιναστερίδη συμμετέχει στην επιβράδυνση της τριχόπτωσης και βοηθά στην διατήρηση αλλά και στην επανέκφυση των μαλλιών στο τριχωτό της κεφαλής, καθώς και στην αύξηση του πάχους τους. (Nobari et al., 2023).
- Η φιναστερίδη ενδείκνυται ως μακροπρόθεσμη θεραπεία, αφού η διακοπή της μπορεί να οδηγήσει σε βάθος περίπου 12 μηνών, σε σταδιακή χειροτέρευση, ωστόσο διαλείμματα κατά την θεραπεία μπορούν να γίνουν. (Nobari et al., 2023).
Ποιες επιλογές χορήγησης της φιναστερίδης υπάρχουν και ποια θεωρείται άμεσα πιο αποτελεσματική;
- Η δόση για την τριχόπτωση είναι 1 mg, λαμβάνεται καθημερινά και η βελτίωση αρχίζει να είναι εμφανής στους πρώτους 4-6 μήνες με ολοκλήρωση της βελτίωσης σε 18-24 μήνες (Maksym et al., 2019; Nobari et al., 2023).
- Το χάπι φιναστερίδης μπορεί να λαμβάνεται με τροφή ή με άδειο στομάχι (Nobari et al., 2023).
- Η φιναστερίδη σε μορφή τοπικής εφαρμογής, η οποία εφαρμόζεται απευθείας στο τριχωτό της κεφαλής δεν έχει εγκριθεί από τον FDA των ΗΠΑ, αλλά χρησιμοποιείται ως θεραπευτική επιλογή για την τριχόπτωση σε άνδρες και γυναίκες (Brentwood, 2024).
- Η τοπική φιναστερίδη χορηγείται συνήθως ως λοσιόν ή ως τοπική γέλη που εφαρμόζεται στο τριχωτό της κεφαλής καθημερινά (Devjani et al., 2023). Η εφαρμογή γίνεται κατά προτίμηση πρωί σε στεγνό τριχωτό της κεφαλής, ακολουθώντας τη δοσολογία και τις οδηγίες που έχουν καθοριστεί από τον ιατρό σας (Piraccini et al., 2022).
- Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει τοπικές ανεπιθύμητες αντιδράσεις, όπως κνησμό, αίσθημα καύσου, ερεθισμό, δερματίτιδα εξ επαφής ή ερυθρότητα. Οι αντιδράσεις αυτές θεωρούνται σχετικά σπάνιες και περιορίζονται συνήθως στην περιοχή όπου εφαρμόζεται το σκεύασμα (Devjani et al., 2023; Iamsumang et al., 2020).
Μπορεί η φιναστερίδη να χορηγηθεί σε συνδυασμό με κάποιο άλλο φάρμακο για πιο άμεσα αποτελέσματα;
Ναι, μελέτες έχουν δείξει ότι ο συνδυασμός φιναστερίδης με μινοξιδίλη λειτουργεί πιο αποτελεσματικά σε ορισμένες περιπτώσεις σε σύγκριση με την χρήση κάθε θεραπείας ξεχωριστά (Rossi & Caro, 2024).
Ποιες είναι οι παρενέργειες της φιναστερίδης;
Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι η πλειονότητα των ατόμων που λαμβάνουν Φιναστερίδη δεν παρουσιάζουν καμία παρενέργεια. Παρόλα αυτά, σε ένα μικρό ποσοστό ασθενών ενδέχεται να εμφανιστούν ορισμένες παρενέργειες. Αυτές οι επιδράσεις εμφανίζονται νωρίς στη θεραπεία και υποχωρούν με τη διακοπή του φαρμάκου ή κατά τη συνεχιζόμενη χρήση του φαρμάκου για ένα χρονικό διάστημα και παρότι σπάνιες εμφανίζονται κυρίως σε άτομα που λαμβάνουν θεραπεία από το στόμα. (Devjani et al., 2023).
- Μειωμένη λίμπιντο (σεξουαλική επιθυμία) και ανικανότητα εμφανίζονται σε περίπου 1-4% των ασθενών (Nobari et al., 2023).
- Οι σεξουαλικές ανεπιθύμητες ενέργειες που σχετίζονται με τη χρήση φιναστερίδης υποχωρούν στις περισσότερες περιπτώσεις με την πάροδο του χρόνου, ακόμη και όταν η θεραπεία συνεχίζεται. Ωστόσο, έχουν καταγραφεί περιπτώσεις επίμονης σεξουαλικής δυσλειτουργίας, η οποία εξακολουθεί να υφίσταται και μετά τη διακοπή της θεραπείας και αυτό ονομάζεται post finasteride syndrome, το οποίο παραμένει επιστημονικά αδιευκρίνιστο αν είναι μύθος ή αλήθεια (Nobari et al., 2023).
- Αλλαγές στη διάθεση (μειωμένη διάθεση, επιθετικότητα, κατάθλιψη και άγχος) σε 1:100 ασθενείς.
- Διόγκωση του μαστικού ιστού στους άνδρες (ένα φαινόμενο που ονομάζεται «γυναικομαστία»). Αυτό πιστεύεται ότι είναι λιγότερο από 1 στις 200 περιπτώσεις.
- Πόνος στους όρχεις επίσης πολύ σπάνιο.
Συχνές ερωτήσεις σχετικά με τη φιναστερίδη:
Η ανταπόκριση στη θεραπεία δεν είναι άμεση και η εμφάνιση νέας τριχοφυΐας απαιτεί χρόνο. Σε ορισμένα άτομα μπορεί να παρατηρηθούν τα πρώτα ορατά σημάδια βελτίωσης περίπου 3 μήνες μετά την έναρξη της αγωγής, ενώ σε άλλες περιπτώσεις η εμφάνιση αισθητών αποτελεσμάτων μπορεί να καθυστερήσει έως και 12 μήνες.
Κατά τα αρχικά στάδια της θεραπείας, ενδέχεται να εμφανιστούν πολύ λεπτές και μικρές τρίχες στην περιοχή που αντιμετωπίζεται. Με τη συνέχιση της θεραπείας, οι τρίχες αυτές μπορεί σταδιακά να αποκτήσουν μεγαλύτερο πάχος και πιο σκούρα χρωματική απόχρωση, προσεγγίζοντας τα χαρακτηριστικά των ήδη υπαρχουσών τριχών. Η μέγιστη έκταση του αποτελέσματος αξιολογείται συνήθως μετά από περίπου 18–24 μήνες θεραπείας.
Σε περίπτωση που η βελτίωση δεν είναι εμφανής μέσα στο αναμενόμενο χρονικό διάστημα, δεν συνιστάται η αυθαίρετη αύξηση της δόσης πέρα από την προβλεπόμενη. Η λήψη μεγαλύτερης ποσότητας δεν συνεπάγεται με ταχύτερη εμφάνιση αποτελεσμάτων και ενδέχεται, αντίθετα, να αυξήσει την πιθανότητα εμφάνισης ανεπιθύμητων ενεργειών.
Η θεραπεία με φιναστερίδη μπορεί να επηρεάσει τις τιμές του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA) στο αίμα, οδηγώντας σε σημαντική μείωσή τους, η οποία μπορεί να φτάσει περίπου το 50%. Για τον λόγο αυτό, είναι απαραίτητο ο ασθενής να ενημερώνει τον θεράποντα ιατρό ότι λαμβάνει τη συγκεκριμένη αγωγή πριν από την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της εξέτασης. Η πληροφορία αυτή είναι σημαντική, καθώς ο ιατρός μπορεί να συνεκτιμήσει τη δράση της φιναστερίδης κατά την ερμηνεία της τιμής του PSA και να προσαρμόσει ανάλογα την αξιολόγηση του αποτελέσματος.
Η χρήση φιναστερίδης δεν συνιστάται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και γι αυτό είναι καλό να αποφεύγετε σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Ωστόσο μπορεί να χορηγηθεί σε γυναίκες από την εμμηνόπαυση και μετά ή σε όσες είναι σίγουρες ότι δεν επιθυμούν να προσπαθήσουν για τεκνοποίηση. Εάν λαμβάνετε φιναστερίδη και διαπιστώσετε ότι είστε έγκυος, επικοινωνήστε άμεσα με τον ιατρό σας.
Ναι, η συσκευασία εμπεριέχει ένα σταγονόμετρο, το οποίο εξυπηρετεί την αποτελεσματική εφαρμογή του διαλύματος απευθείας στο τριχωτό της κεφαλής. Η δοσολογία και ο τρόπος εφαρμογής της θεραπείας καθορίζονται από τον θεράποντα ιατρό, ο οποίος είναι υπεύθυνος για την κατάλληλη προσαρμογή της αγωγής στις ανάγκες του ασθενούς. Παράλληλα, είναι σημαντικό να παρέχονται σαφείς οδηγίες σχετικά με την ορθή εφαρμογή του σκευάσματος, ώστε η θεραπεία να πραγματοποιείται με συνέπεια και να αξιολογείται αποτελεσματικά η ανταπόκριση σε αυτήν. Χρειάζεται προσοχή στο τι σκεύασμα χρησιμοποιεί κανείς και με ποιες άλλες ουσίες αναμειγνύεται, αφού επηρεάζεται σαφώς η απορρόφηση και αποτελεσματικότητα της Φιναστερίδης.
5. Είσαι αιμοδότης και λαμβάνεις Φιναστερίδη; Είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζεις τα παρακάτω.
Η αιμοδοσία αντενδείκνυται για άτομα που λαμβάνουν φιναστερίδη. Καθώς σε ένα υποθετικό σενάριο, εάν μια έγκυος γυναίκα λάβει μετάγγιση αίματος και αυτό περιείχε φιναστερίδη, το αναπτυσσόμενο μωρό θα μπορούσε να υποστεί βλάβη. Οι ασθενείς θα πρέπει να ενημερώσουν την κλινική αιμοδοσίας τους εάν χρησιμοποιούν οποιαδήποτε φάρμακα.
Η τοπική φιναστερίδη εφαρμόζεται απευθείας στο τριχωτό της κεφαλής και φαίνεται να περιορίζει τη συστηματική έκθεση στη δραστική ουσία σε σύγκριση με την από του στόματος χορήγηση. Μελέτες έχουν δείξει ότι μπορεί να είναι αποτελεσματική στην αντιμετώπιση της τριχόπτωσης, ενώ οι ανεπιθύμητες ενέργειες που αναφέρονται είναι γενικά περιορισμένες. Ωστόσο, η διαδερμική απορρόφηση και η ανταπόκριση στη θεραπεία διαφέρουν μεταξύ των ατόμων, επομένως δεν μπορεί να αποκλειστεί πλήρως η εμφάνιση ανεπιθύμητων ενεργειών.
Βιβλιογραφική Αναφορά
Brentwood (TN): Organization of Teratology Information Specialists (OTIS); 1994-. Finasteride. 2024 May. MotherToBaby | Fact Sheets [Internet]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK582707/.
Devjani, S., Ezemma, O., Kelley, K.J., Stratton, E. & Senna, M. (2023) Androgenetic Alopecia: Therapy Update. Drugs. 83(8):701-715. doi: 10.1007/s40265-023-01880-x. Epub 2023 May 11. PMID: 37166619; PMCID: PMC10173235.
Iamsumang, W., Leerunyakul, K. & Suchonwanit, P. (2020) Finasteride and Its Potential for the Treatment of Female Pattern Hair Loss: Evidence to Date. Drug Des Devel Ther. 14(1):951-959. doi: 10.2147/DDDT.S240615. PMID: 32184564; PMCID: PMC7060023.
Maksym, R.B., Kajdy, A., & Rabijewski, M. (2019) Post-finasteride syndrome – does it really exist? The Aging Male, 22(4), 250–259. https://doi.org/10.1080/13685538.2018.1548589.
Nobari, N.N., Roohaninasab, M., Sadeghzadeh-Bazargan, A. & et al. (2023) A systematic review of clinical trials using single or combination therapy of oral or topical finasteride for women in reproductive age and postmenopausal women with hormonal and nonhormonal androgenetic alopecia. Adv Clin Exp Med. 32(7):813–823. doi:10.17219/acem/157990.
Piraccini, B.M., Blume-Peytavi, U., Scarci, F., Jansat, J.M., Falqués, M., Otero, R., Tamarit, M.L., Galván, J., Tebbs, V. & Massana, E. (2023) Topical Finasteride Study Group. Efficacy and safety of topical finasteride spray solution for male androgenetic alopecia: a phase III, randomized, controlled clinical trial. J Eur Acad Dermatol Venereol. 36(2):286-294. doi: 10.1111/jdv.17738. Epub 2021 Oct 25. Erratum in: J Eur Acad Dermatol Venereol. 2023 Feb;37(2):452. doi: 10.1111/jdv.18750. PMID: 34634163; PMCID: PMC9297965.
Rossi, A. & Caro, G. (2024) Efficacy of the association of topical minoxidil and topical finasteride compared to their use in monotherapy in men with androgenetic alopecia: A prospective, randomized, controlled, assessor blinded, 3-arm, pilot trial. J Cosmet Dermatol. 23: 502-509. doi:10.1111/jocd.15953.
Zito P.M., Bistas, K.G., Patel, P. & Syed, K. (2024) Finasteride. StatPearls . PMID: 30020701.